A ZEEDE?? ( 1 ) 

Het Bergs dialect tijdens de Vastenavend

Paspoort

Het "Berregs" hoort nèt zo bij het Vastenavondfeest als de boerenkiel, het gordijntje,het versierde hoedje of het masker. Het klinkt iedere Bergenaar als muziek in de oren, zeker als hij buiten Bergen woont en voor het grote feest weer terugkeert naar zijn geboortestad.
Het is immers je moedertaal, de taal van je jeugd. De taal ook waar je je soms voor schaamde omdat het zo "plat" klonk, zo onbeschaafd. Maar niet met Vastenavond! Wie dan Bergs spreekt toont dat hij of zij erbij hoort, de knoop van zijn rode zakdoek immer van voren zal dragen, in aanbidding voor de Geit van Mie d`n Os kan liggen op het Bleekveld, ieder jaar weer diezelfde oude bullen en gordijnen aantrekt, letterlijk door zijn knieën gaat bij het horen van Bergse Vastenavondmuziek, gelooft dat de Peperbus ècht kan praten en zich in de hemel waant in een stampvol dweil-café. De Bergenaar, inmiddels Krab geworden, noemt dit Ansjovinisme. Een beetje bezitterig gevoel wat wel eens een stekelig effect kan hebben op andere niet-Krabben. En je vòelt je ook wat eenzaam en miskend middenin die deinende massa als: je je rode zakdoek verkeerd om hebt, je vitrages gewoon thuis voor het raam hangen in plaats van rond je lijf, je één meter hoog springt in plaats van soepeltjes door de knieën te gaan bij het horen van de muziek, of…..het ergst van allemaal: je geen Bergs spreekt!

Kijk, daar wil deze site nu wat aan doen.

Voor de dweilkleren moet u zèlf zorgen  (Alles is goed , als het maar oud en versleten is, zeker geen kant-en-klare pakjes!).

U oefent thuis voor de spiegel het dweil-dansen met het nieuwe Vastenavendliedje keihard op de achtergrond, u kijkt de kunst af van de echte Krabben (heus, het valt te leren), maar bovenal moet u veel luisteren . Ik geef toe: het is lastig met die harde muziek, maar het loont de moeite. Het is uw "paspoort" voor een ander land, een "tovertuin" waar voor een paar dagen per jaar er een stukje hemel te vinden is "rommetom" de Peperbus!

Van start!

Daar gaan we. Niet met een officiële cursus Bergs, maar met wat wetenswaardigheden die u in staat zullen stellen spontaan te antwoorden op vragen als "Ei kul, oewist?", het Vastenavendliedje luidkeels mee te zingen en bijvoorbeeld de Vastenavendkrant moeiteloos te lezen.
En daarmee staan we voor ons eerste probleem: het lezen van het Bergs. Een dialect is een echte spreektaal en geen leestaal. Dus zijn er om al die vreemde klanken te "vangen" allerlei spellingsregels bedacht. Maar als je dan die Vastenavendkrant openslaat, of je probeert de "Ellef gebòòje" te lezen, dan krijg je hetzelfde gevoel of je een straat inrijdt met links en rechts veel te veel verkeersborden. Geen nood: probeer hardop te lezen en u zult de klanken herkennen van uw buurvrouw, die dweil die u aansprak op de Dubbelstraat of van de Peperbus tijdens de Kindervastenavond.

Wijer